ສິດທິ
TRADITIONAL DESIGN DATABASE
The visual imagery in this collection depicts textile Traditional Cultural Expressions of the ______ People of ______ in ______, together with information relating to the methods of textile creation, the scope and uses of each item of dress, and the symbolism and significance associated with the handmade motifs.
This information is passed on by the ______ People from generation to generation and has not been documented in such manner before. Digitizing this information is an act of cultural sustainability and an act of preserving cultural diversity.
ການລວບລວມຂໍ້ມູນທັງໝົດນີ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງSecuring Cultural Intellectual Property Rights for the ______ of ______ – Traditional Design Digital Libraryໂຄງການສົ່ງເສີມສິດທິຊັບສິນທາງປັນຍາທາງດ້ານວັດທະນະທຳສະໜອງ ເຄື່ອງມືສຳລັບຄົນພື້ນເມືອງ, ຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ, ຊົນເຜົ່າ ແລະ ກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ສົນໃຈໃນ ການປົກປ້ອງ ແລະ ສົ່ງເສີມຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ແລະ ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ຂອງພວກເຂົາ.
ເລືອກຫົວຂໍ້ລຸ່ມນີ້
ເປັນຫຍັງເຄື່ອງມືນີ້ຈຶ່ງສຳຄັນ?ຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງແມ່ນຫຍັງ?
ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳແມ່ນຫຍັງ?
ສິດທິຊັບສິນທາງປັນຍາວັດທະນະທຳແມ່ນຫຍັງ?
ເປັນຫຍັງຕ້ອງສ້າງຖານຂໍ້ມູນ?
ຈຸດປະສົງຂອງຖານຂໍ້ມູນນີ້ແມ່ນຫຍັງ?
ຂອບເຂດຂອງຖານຂໍ້ມູນນີ້ຄືຫຍັງ?
ເນື້ອໃນຂອງຖານຂໍ້ມູນສາມາດນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນໂຄງການອື່ນໆໄດ້ແນວໃດ?
ປ້າຍອະທິບາຍຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງແມ່ນຫຍັງ?
ເປັນຫຍັງເຄື່ອງມືນີ້ຈຶ່ງສຳຄັນ?
ມາຮອດປັດຈຸບັນ, ຍັງບໍ່ມີກົດໝາຍສາກົນທີ່ຮັບຮອງການປົກປ້ອງທາງກົດໝາຍສຳລັບຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ແລະ ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ສະໜັບສະໜູນຜູ້ຮັກສາ ແລະ ຜູ້ປົກຄອງຂອງຄວາມຮູ້ ພື້ນເມືອງ ແລະ ການສະແດງອອກມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ. ເຄື່ອງມືຊັບສິນທາງປັນຍາທົ່ວໄປເຊັ່ນ: ລິຂະສິດ©, ເຄື່ອງໝາຍການຄ້າ® ຫຼື ຖິ່ນກຳເນີດ (GI) ແມ່ນຍັງຂາດການຮັບຮອງ ການປົກປ້ອງ ທີ່ພຽງພໍຕໍ່ຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ແລະ ການສະແດງ ຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ .
ໃນຫຼາຍໆປະເທດຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ແລະ ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ຖືວ່າເປັນສົມບັດ ສ່ວນໜຶ່ງຂອງມະຫາຊົນ. ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າໃນປະເທດເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ມີການປົກປ້ອງຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ແລະ ການສະແດງ ຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ຈາກການນຳໃຊ້ໂດຍບຸກຄົນອື່ນ ແລະ ນິຕິບຸກຄົນລວມທັງການສວຍໃຊ້ ປະໂຫຍດທາງການຄ້າ ໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ ແລະ ໃຫ້ສິ່ງຕອບແທນແກ່ຊຸມຊົນເລີຍ.
ການປົກປ້ອງຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ແລະ ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີວິທີການ ແກ້ໄຂທີ່ມີວິໄສທັດສອດຄ່ອງວັດທະນະທຳ, ປະຫວັດສາດ, ຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ສະໜອງຜົນປະໂຫຍດແກ່ຊຸມຊົນ. ບາງປະເທດ ທົ່ວໂລກໄດ້ຮັບຮອງເອົາກົດໝາຍສະເພາະໃນຂົງເຂດນີ້ (ນິຕິບັນຍັດ sui-generis) ແນະນຳບັນດາຂໍ້ກຳນົດ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການສວຍໃຊ້ປະໂຫຍດທາງການຄ້າ ຈາກຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ແລະ ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກ ທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ໂດຍບຸກຄົນທີ່ສາມ ຫຼື ປ້ອງກັນການນຳໃຊ້ທີ່ບໍ່ເໝາະສົມທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເສື່ອມເສຍທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ທາງດ້ານຈິດໃຈ.
ຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງແມ່ນຫຍັງ?
ອີງຕາມ ອົງການຊັບສິນທາງປັນຍາໂລກ (WIPO) ຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ເປັນອົງຄວາມຮູ້ທີ່ມີຊີວິດເຊິ່ງໄດ້ຮັບການພັດທະນາ, ຍືນຍົງ ແລະ ຖ່າຍທອດຈາກຫຼຸ້ນສູ່ຫຼຸ້ນພາຍໃນຊຸມຊົນເຊິ່ງມັກຈະເປັນສ່ວນໜຶ່ງ ຂອງເອກະລັກວັດທະນະທຳ. ຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ປະກອບມີ: ພູມປັນຍາ/ຄວາມຮູ້, ວິທີການ, ທັກສະ, ການປະດິດຄິດສ້າງ ແລະ ການປະຕິບັດທີ່ຖືກຖ່າຍທອດ ຈາກຫຼຸ້ນສູ່ຫຼຸ້ນ.
ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳແມ່ນຫຍັງ?
ອີງຕາມອົງການຊັບສິນທາງປັນຍາໂລກ ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ເປັນຮູບແບບທີ່ເປັນວັດຖຸ ແລະ ບໍ່ເປັນວັດຖຸ ເຊິ່ງຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ແລະ ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ເປັນການສື່ສານ ຫຼື ເປັນການສະແດງອອກ.
ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ທີ່ເປັນວັດຖຸປະກອບມີ: ເຄື່ອງປະດັບ, ເຄື່ອງນຸ່ງແບບດັ້ງເດີມ, ເຄື່ອງປະດັບຫົວ, ເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາ, ຜ້າແພສຳລັບຕົກແຕ່ງພາຍໃນເຮືອນ, ແກະສະຫຼັກໄມ້, ເຄື່ອງດົນຕີ, ຮູບແບບຂອງ ສະຖາປັດຕະຍະກຳ. ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ທີ່ບໍ່ເປັນວັດຖຸປະກອບມີ: ເພງ, ການຟ້ອນລຳ, ພິທີກຳ, ການເລົ່ານິທານ, ວິທີການປຸງແຕ່ງອາຫານ, ຄຳເວົ້າ, ການອອກແບບ ແລະ ຊື່.
ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ກຳລັງມີການພັດທະນາ, ສ້າງຂຶ້ນໃໝ່ ແລະ ຟື້ນຟູຄືນໃໝ່ ພາຍໃນຊຸມຊົນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ການສະແດງອອກທາງດ້ານວັດທະນະທຳເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງເອກະລັກ ແລະ ມໍລະດົກຂອງ ຄົນພື້ນເມືອງ, ຊຸມຊົນ, ຊົນເຜົ່າ ທີ່ໄດ້ສືບທອດກັນມາຈາກຫຼຸ້ນສູ່ຫຼຸ້ນ.
ສິດທິຊັບສິນທາງປັນຍາວັດທະນະທຳແມ່ນຫຍັງ?
ສິດທິຊັບສິນທາງປັນຍາວັດທະນະທຳ (CIPR) ໝາຍເຖິງສິດປະເພດໃໝ່ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ແລະ ການສະ ແດງອອກທາງດ້ານມໍລະດົກວັດທະນະທຳ. ນີ້ແມ່ນຄຳສັບທີ່ນຳສະເໝີ ແລະ ສົ່ງເສີມໂດຍ ອົງການສິດທິຊັບສິນທາງປັນຍາ ທາງດ້ານວັດທະນະທຳ® ເພື່ອເນັ້ນໜັກເຖິງຄວາມຈຳເປັນຂອງ ກອບກົດໝາຍທີ່ອຸທິດຕົນ ແລະ ເພື່ອທ້າທາຍຂອບ ເຂດຈຳກັດຂອງສົມບັດມະຫາຊົນ. ສິດທິຊັບສິນທາງປັນຍາວັດທະນະທຳແມ່ນມີຄວາມໝາຍທີ່ຈະໄດ້ຮັບການຍອມຮັບ ຕໍ່ຄົນພື້ນເມືອງ, ຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ, ຊົນເຜົ່າ ແລະ ກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຜູ້ປົກປັກຮັກສາແລະຜູ້ປົກຄອງຂອງ ຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ແລະ ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ໃຫ້ການປົກປ້ອງທາງກົດໝາຍ ຕໍ່ການນຳໃຊ້ໃນທາງທີ່ຜິດໃນໄລຍະເວລາທີ່ບໍ່ມີກຳນົດ.
ເປັນຫຍັງຕ້ອງສ້າງຖານຂໍ້ມູນ?
ການອອກແບບ ແບບດັ້ງເດີມແມ່ນການສະແດງອອກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ. ເນື່ອງຈາກວ່າບໍ່ມີເຄື່ອງມືທາງດ້ານ ກົດໝາຍພຽງພໍໃນການປົກປ້ອງການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ, ການອອກແບບ ແບບດັ້ງເດີມມັກຈະຖືກລອກແບບ ແລະ ສວຍໃຊ້ປະໂຫຍດໂດຍບຸກຄົນທີ່ສາມ.
ຖານຂໍ້ມູນທາງດ້ານລະບົບຄອມພີວເຕີການອອກແບບລາຍຜ້າດັ້ງເດີມ Traditional Design Database (ຕໍ່ໄປນີ້ເອີ້ນວ່າ ຖານຂໍ້ມູນ) represents a first step towards officially securing cultural intellectual property rights for the ______ ethnic group of ______ in ______. Because of its original selection and arrangement of the content, this Database is protected by Copyright under the Berne Convention.
Created together with the ______ ethnic group of ______ this Database is a tool through which the ______ communicate that they are ຜູ້ປົກປັກຮັກສາ ມັນ ແລະ ເປັນຊົນເຜົ່າດຽວທີ່ ສາມາດຄວບຄຸມການເຂົ້າເຖິງ ແລະ ນຳໃຊ້ມໍລະດົກຂອງເຂົາເຈົ້າເອງ
ຈຸດປະສົງຂອງຖານຂໍ້ມູນນີ້ແມ່ນຫຍັງ?
The Database is developed to contribute to the welfare, sustainable development and cultural vitality of the ______ of ______.
ຖານຂໍ້ມູນນີ້ເຮັດໜ້າທີ່ ເປັນສູນຂໍ້ມູນເພື່ອສຶກສາຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບ for ______ TCEs and associated TK and it can contribute to the following:
- Prevention of false and misleading claims to authenticity and origin by third parties who fail to acknowledge the ______ as source community.
- Prevention and elimination of misappropriation and unauthorized exploitation, illicit use and abuse, as well as other unfair and inequitable uses of TCEs and TK associated with the ______ of ______.
- Generation of trading opportunities and sustainable economic development for the ______ of ______, including promotion of equitable benefit-sharing from the use of their TK and TCEs.
ຖານຂໍ້ມູນມີໜ້າທີ່ຢູ່ 3 ຢ່າງ:ເປັນ unique repository of ______ TCEs and TKເປັນ ພື້ນຖານໃນການສ້າງຮູບແບບການຮ່ວມມືແບບແບ່ງປັນ-ຜົນ ປະໂຫຍດ between the ______ ethnic group of ______ in ______ and third parties, and it is a ແຫຼ່ງສ້າງແຮງບັນດານໃຈ ຜູ້ສ້າງ ແລະ ນັກປະດິດສ້າງອື່ນໆ
ວິທີການນີ້ຄົນພື້ນເມືອງ ຫຼື ຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ, ຊົນເຜົ່າ ຫຼື ກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ສົນໃຈໃນການປົກປ້ອງ ແລະ ສົ່ງເສີມຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ແລະ ການສະແດງອອກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ຂອງຕົນສາມາດເຮັດໄດ້.
ຍ້ອນຈຸດປະສົງອັນນີ້ ສູນສີລະປະ ແລະ ຊົນເຜົ່າວິທະຍາໃນ ສປປ ລາວ ຈິ່ງ ໄດ້ຮ່ວມມືກັບອົງການສິດທິຊັບສິນທາງປັນຍາ ທາງດ້ານວັດທະນະທຳອອກໜ້າສະໜັບສະໜູນຊຸມຊົນ ແລະ ເປັນຜູ້ຕາງໜ້າຂອງພວກເຂົາໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວິທີ ການແກ້ໄຂນີ້. ທ່ານສາມາດຕິດຕໍ່ພວກເຂົາໄດ້ທີ່ນີ້: ipadvocates@taeclaos.org ກ່ອນ. ແລະ monicamoisin@culturalintellectualproperty.com
ຂອບເຂດຂອງຖານຂໍ້ມູນນີ້ຄືຫຍັງ?
ຖານຂໍ້ມູນນີ້ຖືກອອກແບບພາຍໃຕ້ກົດລະບຽບ 3 ຂໍ້: ອະນຸຍາດ, ອ້າງອີງ, ສິ່ງຕອບແທນ ເປັນເຄື່ອງມືພິເສດດ້ານກົດ ໝາຍທີ່ສ້າງຂື້ນໂດຍອົງການສິດທິຊັບສິນທາງປັນຍາທາງດ້ານວັດທະນະທຳເພື່ອແນະນຳການປະຕິບັດທີ່ດີທີ່ສຸດໃນການດຶງແຮງບັນດານໃຈຈາກມໍລະດົກວັດທະນະທຳ ແລະ ການມີສ່ວນຮ່ວມໃນການຮ່ວມມືແບບຍືນຍົງທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ກັບຄົນພື້ນເມືອງ, ຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ, ຊົນເຜົ່າ ຫຼື ກຸ່ມຊົນເຜົ່າ.
ຖານຂໍ້ມູນນີ້ໄດ້ຖືກສ້າງຂື້ນມາໂດຍ ໄດ້ຮັບການຍິນຍອມ of the ______ ethnic group of ______ in ______, it is designed to ensure the continuity of ______ culture ແລະ ທັງເປັນຕົວແທນ ການເຊີນຊວນທຸກພາກ ສ່ວນໃຫ້ການຮ່ວມມື with the ______ ethnic group of ______ respecting the 3Cs (Consent, Credit, Compensation).
This Framework was used to ensure that the ______ ethnic group of ______ ມີສິດຄວບຄຸມມໍລະດົກຂອງພວກເຂົາແມ່ນ ສ່ວນໜຶ່ງຂອງການສົນທະນາ ແລະ ການເຈລະຈາ, ໄດ້ຮັບການອ້າງອີງແຫຼ່ງທີ່ມາລາຍແບບເຄື່ອງນຸ່ງ ຂອງພວກເຂົາແລະ ໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດ ຈາກການນຳໃຊ້ລາຍຜ້າຂອງພວກເຂົາ
ເນື້ອໃນຂອງຖານຂໍ້ມູນສາມາດນຳໃຊ້ເຂົ້າໃນໂຄງການອື່ນໆໄດ້ແນວໃດ?
ການນຳໃຊ້ເນື້ອໃນຂອງຖານຂໍ້ມູນຕ້ອງດຳເນີນດ້ວຍວິທີທີ່ລະອຽດອ່ອນທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ມີຄວາມຮັບຜິດ ຊອບ ໂດຍອີງຕາມກົດລະບຽບ 3 ຂໍ້ ຄື: ອະນຸຍາດ, ອ້າງອີງ, ສິ່ງຕອບແທນ.
ນອກເໜືອຈາກຂໍ້ມູນມາດຕະຖານລວມທັງຮູບແບບການກຳນົດທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງເນື້ອໃນ ແຕ່ລະພາກສ່ວນ, ເນື້ອໃນທັງໝົດຈະຖືກຕິດປ້າຍອະທິບາຍຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງໃສ່ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການລະບຸແຫຼ່ງທີ່ມາຂອງເຈົ້າຂອງວັດທະນະທຳ(ນັກປະພັນ), ຄວາມອ່ອນໄຫວທາງວັດທະນະທຳ ຫຼື ການຊີ້ບອກຂອງຫຼາຍຊຸມຊົນທີ່ມີຄວາມຮັບຜິດ ຊອບສະເພາະໃນການດູແລຮັກສາປະເພດຂອງມໍລະດົກວັດທະນະທຳ.
ສູນສີລະປະ ແລະ ຊົນເຜົ່າວິທະຍາເຮັດໜ້າທີ່ ເປັນຕົວແທນທີ່ເຊື່ອຖືໄດ້ of the ______ ethnic group of ______ in ______, the Traditional Arts and Ethnology Centre of Laos is the point of contact for acquiring consent to use the database content and initiate collaborations with the ______ of ______.
ປ້າຍອະທິບາຍຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງແມ່ນຫຍັງ?
ປ້າຍອະທິບາຍຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງແມ່ນເຄື່ອງມືພິເສດທາງດ້ານກົດໝາຍທີ່ພັດທະນາໂດຍ ອົງກອນ ໂລໂຄຄອນແທັກ ໂດຍໃຫ້ຊຸມຊົນພື້ນເມືອງສາມາດເພີ່ມພິທີການຕ່າງໆທີ່ມີຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນ ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າເຖິງ, ນຳໃຊ້ ແລະ ບັນທຶກເຂົ້າໃນມໍລະດົກວັດທະນະທຳທີ່ເປັນການເຜີຍແຜ່ ທາງດ້ານລະບົບຄອມພີວເຕີຢູ່ພາຍນອກຊຸມຊົນເຊັ່ນ: ບ່ອນເກັບຂໍ້ມູນຂອງຫ້ອງວາງສະແດງ, ຫໍສະມຸດ, ສະຖານທີ່ເກັບເອກະສານສຳຄັນ ແລະ ຫໍພິພິທະພັນ.
